Znamy finalistów International Classical Music Awards

W każdej z kategorii międzynarodowe jury wyłoniło (spośród różnych liczbowo grup nominowanych płyt) trzech finalistów. Laureatów poznamy 18 stycznia, a nagrody zostaną wręczone 6 kwietnia podczas uroczystej gali w sali NOSPR w Katowicach.

Przyjrzyjmy się polskim akcentom wśród albumów, które powalczą o nagrody ICMA 2018.

W kategorii instrument solowy (24 nominacje) w finale znalazło się dokonane przez Krystiana Zimermana dla Deutsche Grammophon nagranie sonat Schuberta D 959 i D 960. Album  ma z pewnością duże szanse na zwycięstwo w tej kategorii, choć kontrkandydatem Zimermana jest równie znakomity rosyjski pianista Jewgienij Kissin z autorskim wyborem nagrań na żywo sonat Beethovena (także Deutsche Grammophon). Trzecim finalistą jest nagranie Aleksieja Lubimowa dla ECM („Tangere”, utwory C.P.E. Bacha).

„Quo Vadis” nagrane przez Orkiestrę Filharmonii Poznańskiej pod batutą Łukasza Borowicza, solistów (Wioletta Chodowicz – sopran, Robert Gierlach – baryton, Wojtek Gierlach – bas, Sławomir Kamiński – organy) oraz chór Opery i Filharmonii Podlaskiej w Białymstoku, a wydane przez niemiecką wytwórnię cpo (Classic Produktion Osnabrück), jest jednym z trzech finalistów w kategorii muzyka chóralna. Oratorium Feliksa Nowowiejskiego na podstawie powieści Henryka Sienkiewicza zostało skomponowane w 1903 r., premierę miało sześć lat później w Amsterdamie, a do wybuchu II wojny światowej zostało wykonane ponad dwieście razy na całym świecie.

W kategorii chóralnej jurorzy dokonali wyboru spośród 11 nominacji. Dwie pozostałe płyty, które znalazły się w finale to „Stabat Mater” Dvoraka wydane przez wytwórnię Decca (soliści: E. Nakamura, E. Kulman, M. Spyres, J. Park, chór Filharmonii Praskiej i Orkiestra Filharmonii Czeskiej pod batutą Jirziego Belohlavka) oraz „Całonocne czuwanie” Rachmaninowa nagrane przez MDR Rundfunkchor (chór radia w Lipsku) pod batutą estońskiego dyrygenta Risto Joosta, a wydane przez małą wytwórnię (także z Lipska) Genuin.

W silnie obsadzonej (32 nominacje) kategorii programy mieszane (assorted programs) do finału dostało się nagranie symfonii kameralnych i kwintetu fortepianowego urodzonego w Warszawie kompozytora Mieczysława Wajnberga dokonane dla wytwórni ECM (Kremerata Baltica, Gidon Kremer, Mirga Gražinyte-Tyla, Julianna Awdiejewa). Mocnym kandydatem do zwycięstwa w tej kategorii będzie jednak chopinowski album „Evocations” Daniiła Trifonowa (Deutsche Grammophon).

Pełna lista finalistów International Classical Music Awards

Aukso Plays Wajnberg

2 grudnia AUKSO – Orkiestra Kameralna Miasta Tychy pod batutą Marka Mosia zagra I Symfonię kameralną oraz pierwszą część III Symfonii kameralnej Mieczysława Wajnberga. W programie znajdzie się ponadto Koncert skrzypcowy d-moll Mendelssohna (solistka: Aleksandra Kuls).

Twórczość Mieczysława Wajnberga (czasem spotyka się też pisownię Weinberg), przez lata znanego prawie wyłącznie w Związku Sowieckim, budzi w ostatnich latach coraz żywsze zainteresowanie w Europie Zachodniej i w Polsce. Przyjrzyjmy się i my nieco bliżej jego burzliwej biografii i bogatemu dorobkowi kompozytorskiemu.

Mojsze Wajnberg przyszedł na świat w żydowskiej rodzinie w Warszawie, jego rodzicami byli aktorka Sonia Karl i skrzypek Szmul Wajnberg. W 1939 r. uciekł do Związku Sowieckiego i tam zmienił imię Mieczysław na Mojsiej (Моисей Самуилович Вайнберг); do polskiego imienia powrócił jednak w drugiej połowie lat 80-tych. Jego rodzice i siostra padli ofiarami Zagłady. Lata wojny spędził w Mińsku i Taszkiencie, później – dzięki pomocy Szostakowicza, którego twórczość zawsze podziwiał – przeprowadził się do Moskwy i tam już pozostał.

Bogaty dorobek kompozytorski Wajnberga obejmuje muzykę filmową (w tym do nagrodzonego w 1958 r. Złotą Palmą w Cannes „Lecą żurawie”), 26 symfonii (w tym  cztery dla orkiestry kameralnej), 17 kwartetów smyczkowych, 18 koncertów i 7 oper, z których najbardziej znana jest „Pasażerka” z librettem na podstawie powieści Zofii Posmysz.  W Związku Sowieckim Wajnberg, prześladowany jak wiele innych  twórców za „odchylenie burżuazyjne”, zyskał z czasem uznanie władz (otrzymał szereg nagród, w tym Nagrodę Państwową ZSRR), ale też wybitnych muzyków i publiczności. W latach 60-tych i 70-tych jego dzieła były wykonywane i nagrywane m.in. przez pianistę Emil Gilelsa, wiolonczelistę Mścisława Rostropowicza, skrzypka Leonid Kogana, Borodin Quartet i orkiestrę symfoniczną Filharmonii Moskiewskiej pod batutą Kiriłła Kondraszyna. W Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych pozostawał jednak praktycznie nieznany. Po latach sytuacja się odwróciła – w Rosji popadł w zapomnienie, za to zaczął zyskiwać uznanie na Zachodzie.

Jednym z wielkich admiratorów twórczości Weinberga jest dyrygent Gabriel Chmura. W latach 2003-2006 r. nagrał z NOSPR serię trzech płyt z wybranymi dziełami symfoniczymi kompozytora dla wytwórni Chandos. Dyrygował też operą „Pasażerka” w Teatrze Wielkim w Warszawie w 2010 r., podczas pierwszej prezentacji tego dzieła – i w ogóle twórczości operowej Weinberga – w Polsce.

Wajnerg doczekał się w 2013 r. biografii „Mieczysława Wajnberg: kompozytor z trzech światów” pióra muzykolożki Danuty Gwizdalanki. Z okazji polskiej prapremiery opery „Portret”(na podstawie opowiadania Nikołaja Gogola) książkę wydał Teatr Wielki w Poznaniu.

Dyrektor artystyczny Filharmonii Narodowej w Warszawie i ceniony dyrygent Jacek Kaspszyk nagrał dwa dzieła Mieczysława Weinberga – Koncert skrzypcowy g‑moll op. 67 (z rosyjskim solistą Ilya Gringolts) oraz IV Symfonię a-moll op. 61. Album zapoczątkował w listopadzie 2014 r. nową serię nagrań Filharmonii Narodowej wydawaną przez Warner Classics. Otrzymał dwie nominacje do nagrody Fryderyk w kategoriach: „Album roku – muzyka symfoniczna i koncertująca” oraz „Najwybitniejsze nagranie muzyki polskiej”.

INFORMACJE O KONCERCIE 2 GRUDNIA

02.12 | godz. 19:00, Mediateka, Tychy
AUKSO PLAYS WAJNBERG

Mieczysław Wajnberg – I Symfonia kameralna
Mieczysław Wajnberg – III Symfonia kameralna [część 1]
Felix Mendelssohn-Bartholdy: Koncert skrzypcowy d-moll

Aleksandra Kuls – skrzypce
Marek Moś – dyrygent

Wprowadzenie do koncertu przygotowane przez duet krytyków Jacek Hawryluk (Program II Polskiego Radia) i Bartek Chaciński („Polityka”): Aukso Plays Wajnberg