Znamy finalistów International Classical Music Awards

W każdej z kategorii międzynarodowe jury wyłoniło (spośród różnych liczbowo grup nominowanych płyt) trzech finalistów. Laureatów poznamy 18 stycznia, a nagrody zostaną wręczone 6 kwietnia podczas uroczystej gali w sali NOSPR w Katowicach.

Przyjrzyjmy się polskim akcentom wśród albumów, które powalczą o nagrody ICMA 2018.

W kategorii instrument solowy (24 nominacje) w finale znalazło się dokonane przez Krystiana Zimermana dla Deutsche Grammophon nagranie sonat Schuberta D 959 i D 960. Album  ma z pewnością duże szanse na zwycięstwo w tej kategorii, choć kontrkandydatem Zimermana jest równie znakomity rosyjski pianista Jewgienij Kissin z autorskim wyborem nagrań na żywo sonat Beethovena (także Deutsche Grammophon). Trzecim finalistą jest nagranie Aleksieja Lubimowa dla ECM („Tangere”, utwory C.P.E. Bacha).

„Quo Vadis” nagrane przez Orkiestrę Filharmonii Poznańskiej pod batutą Łukasza Borowicza, solistów (Wioletta Chodowicz – sopran, Robert Gierlach – baryton, Wojtek Gierlach – bas, Sławomir Kamiński – organy) oraz chór Opery i Filharmonii Podlaskiej w Białymstoku, a wydane przez niemiecką wytwórnię cpo (Classic Produktion Osnabrück), jest jednym z trzech finalistów w kategorii muzyka chóralna. Oratorium Feliksa Nowowiejskiego na podstawie powieści Henryka Sienkiewicza zostało skomponowane w 1903 r., premierę miało sześć lat później w Amsterdamie, a do wybuchu II wojny światowej zostało wykonane ponad dwieście razy na całym świecie.

W kategorii chóralnej jurorzy dokonali wyboru spośród 11 nominacji. Dwie pozostałe płyty, które znalazły się w finale to „Stabat Mater” Dvoraka wydane przez wytwórnię Decca (soliści: E. Nakamura, E. Kulman, M. Spyres, J. Park, chór Filharmonii Praskiej i Orkiestra Filharmonii Czeskiej pod batutą Jirziego Belohlavka) oraz „Całonocne czuwanie” Rachmaninowa nagrane przez MDR Rundfunkchor (chór radia w Lipsku) pod batutą estońskiego dyrygenta Risto Joosta, a wydane przez małą wytwórnię (także z Lipska) Genuin.

W silnie obsadzonej (32 nominacje) kategorii programy mieszane (assorted programs) do finału dostało się nagranie symfonii kameralnych i kwintetu fortepianowego urodzonego w Warszawie kompozytora Mieczysława Wajnberga dokonane dla wytwórni ECM (Kremerata Baltica, Gidon Kremer, Mirga Gražinyte-Tyla, Julianna Awdiejewa). Mocnym kandydatem do zwycięstwa w tej kategorii będzie jednak chopinowski album „Evocations” Daniiła Trifonowa (Deutsche Grammophon).

Pełna lista finalistów International Classical Music Awards

Chopinowski album Jana Lisieckiego na czele zestawienia CBC Music

CBC Music, internetowy serwis muzyczny kanadyjskiego nadawcy radiowo-telewizyjnego Canadian Broadcasting Corporation, opublikował listę 10 najlepszych płyt klasycznych 2017 roku.

Na pierwszym miejscu w zestawieniu znalazł się album pianisty polskiego pochodzenia Jana Lisieckiego „Chopin: Works for Piano & Orchestra” nagrany z hamburską NDR Elphilharmonie Orchester pod batutą jej głównego dyrygenta, Krzysztofa Urbańskiego, a wydany w marcu br. przez Deutsche Grammophon. Urodzony w Calgary Lisiecki posiada kanadyjskie i polskie obywatelstwo, po polsku mówi też równie dobrze, jak po angielsku. Jego debiutancki album z dwoma Koncertami fortepianowymi Chopina, zarejestrowanymi na żywo z Sinfonią Varsovią pod batutą Howarda Shelleya, zdobył w 2010 r. prestiżową nagrodę Diapason Découverte. To nagranie utorowało mu drogę do podpisania kontraktu ze słynną niemiecką wytwórnią.

„Jan Lisiecki przenosi swoje orędowanie za muzyką Chopina na kolejny poziom na naszym ulubionym albumie roku,  ustalając ostateczne wersje mniej znanych dzieł, spośród których część po raz pierwszy pojawia się w katalogu Deutsche Grammophon,” napisała redakcja CBC Music.

Nawet w branży muzycznej są ludzie, którzy mają tylko mglistą wiedzę o tych utworach albo wręcz o nich nie wiedzą”, powiedział Lisiecki we wcześniejszej rozmowie z CBC Music o dziełach Chopina wybranych na ostatni album. Są wśród nich Wariacje B–dur op. 2 na temat „La ci darem la mano” – reakcja polskiego kompozytora na Mozartowskiego „Don Giovanniego”, Fantazja na tematy polskie A-dur op. 13 oraz Rondo à la Krakowiak F-dur op. 14. Na płycie znalazły się jednak także chopinowskie „przeboje”: Andante spianato i Wielki Polonez Es-dur op. 22 oraz Nokturn cis-moll znany szerokim rzeszom z filmu „Pianista” Romana Polańskiego.

Na marginesie i dla zachowania obiektywizmu zaznaczę, że zupełnie inne niż CBC Music zdanie na temat albumu Lisieckiego i Urbańskiego ma znana polska krytyczka muzyczna, dziennikarka „Polityki” Dorota Szwarcman, która dała płycie ocenę 3/6.

Na poniższych filmach możemy posłuchać wypowiedzi dyrygenta i pianisty o pracy nad płytą, a także posłuchać fragmentów utworów Chopina w ich interpretacji.

Nominacje do International Classical Music Awards 2018

Ogłoszono nominacje do międzynarodowych nagród dla twórców muzyki klasycznej – International Classic Music Awards (ICMA).  Nagrody te, przyznawane od 2011 r., są kontynuacją MIDEM Classical Awards wręczanych podczas targów fonograficznych w Cannes.  W tym roku nominowano łącznie 357 nagrań audio i wideo pochodzących ze 120 wytwórni. Nagrody przyznawane są w 16 kategoriach podstawowych (14 – płyty CD, 2 – płyty DVD, pełna lista tutaj) oraz 7 specjalnych (m.in. Artysta Roku, Wytwórnia Roku itd.)

Najwięcej nominacji (17) otrzymała wytwórnia Deutsche Grammophon, za nią uplasowały się Alpha (15), Harmonia Mundi (13), Audite (12) i Erato (12). Najczęściej nominowane były wytwórnie niemieckie, a dalej w kolejności brytyjskie, francuskie i belgijskie. Z polskich wytwórni 6 nominacji zdobył Dux, a jedną Sarton Records za album „Progressions” greckiego kompozytora mieszkającego w Polsce Michaila Travlosa.

Zdjęcie grupowe z ceremonii wręczenia nagród ICMA w sali Gewandhaus w Lipsku w 2017 r.

Nagrody przyznaje jury złożone ze znawców muzyki klasycznej, w tym Remy Franck, dyrektor genralny i redaktor naczelny pisma „Pizzicato” (Luksemburg), Bernadette Beyne, redaktor naczelna „Crescendo” (Belgia), Andrea Meuli, redaktor naczelna „Musik & Theater” (Szwajcaria), Jewgienija Kriwickaja, organistka, profesor Konserwatorium Moskiewskiego i redaktor naczelna „Muzicznoj żizni” (Rosja), Gerald Mertens, redaktor naczelny „Das Orchester” (Niemcy), Atilla Retkes, założyciel i wydawca  pisma „Gramofon” (Węgry), John Allison, redaktor „Opera”, czołowego magazynu poświęconego tej sztuce (Wielka Brytania). W jury jest także Polak, kulturoznawca i romanista Maciej Chiżyński, członek zespołu redakcyjnego francuskiego portalu Resmusica.com.

Każdy z jurorów może zgłosić do dziesięciu propozycji w każdej kategorii, ale do otrzymania nominacji potrzebny jest głos przynajmniej dwóch jurorów. Głosowanie odbywa się w trzech rundach, podczas których liczba nominacji w poszczególnych kategoriach jest kolejno ograniczana do 10 i 5 pozycji, a w ostatniej rundzie wyłaniany jest zwycięzca.

Wśród polskich wykonawców nominowanych do ICMA są m.in. Marcin Zdunik (wiolonczela) i Aleksander Dębicz (fortepian) w kategorii barokowa muzyka instrumentalna za album „Bach Stories” (Warner Classics), pianista Krystian Zimerman w kategorii muzyka instrumentalna solowa za album z sonatami Schuberta (Deutsche Grammophon), skrzypek Janusz Wawrowski w tej samej kategorii za płytę „Sequenza” (Warner Classics), trio im. Wiłkomirskich w kategorii muzyka kameralna za album z utworami Antona Arensky’ego (Dux), Jan Lisiecki i Szymon Nehring w kategorii koncerty za nagrania chopinowskie (odpowiednio Deutsche Grammophon i Dux) oraz Iwona Glinka – flet i Anna Sikorzak-Olek – harfa w kategorii muzyka współczesna (wspomniany wyżej album „Progressions” Michaila Travlosa).

W kategorii muzyka współczesna na uwagę zasługuje m.in. nominacja dla albumu  „Emerge” Tomasza Jakuba Opałki, polskiego kompozytora urodzonego w 1983 r. (Warner Classics).

Laureatów nagród we wszystkich kategoriach poznamy 18 stycznia. Ceremonia  ich wręczenia odbędzie się 6 kwietnia w siedzibie Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia (NOSPR) w Katowicach. Orkiestrą podczas galowego wieczoru zadyryguje jej I dyrygent i dyrektor artystyczny Aleksander Liebreich. To już drugi raz, gdy gala odbywa się w Polsce – w 2014 r. nagrody wręczono podczas Festiwalu Beethovenowskiego w Warszawie.

10 płyt klasycznych 2017 roku (jak dotąd) według „Gramophone”

Brytyjski magazyn muzyczny „Gramophone” jest od lat wyrocznią w dziedzinie muzyki klasycznej. Omówienia nowych płyt to jedna z najbardziej poczytnych sekcji w piśmie, a przyznanie przez redakcję tytułu „nagrania miesiąca” („Recording of the Month”) jest znaczącym wyróżnieniem dla wykonawców i wytwórni płytowych.

Mamy już dziesięć numerów pisma z bieżącego roku i dziesięć comiesięcznych rekomendacji Martina Cullingforda. Oto one:

Styczeń


Jean Sibelius, Piotr Czajkowski – Koncerty skrzypcowe
Wykonawcy: Lisa Batiashvili – skrzypce, Staatskapelle Berlin / Daniel Barenboim – dyrygent
Wytwórnia: Deutsche Grammophon

 

Luty

Piotr Czajkowski: Symfonia nr 1 op. 13, „Burza” op. 18
Wykonawcy: Orchestra of St Luke’s / Pablo Heras-Casado – dyrygent
Wytwórnia: Harmonia Mundi

Marzec

Piotr Czajkowski: Symfonie Nr. 3, 4 i 6
Royal Liverpool Philharmonic Orchestra / Vasily Petrenko – dyrygent
Wytwórnia: Onyx

Kwiecień

Johann Sebastian Bach: Pasja według św. Mateusza
Wykonawcy: Monteverdi Choir; English Baroque Soloists / dyrygent: Sir John Eliot Gardiner
Wytwórnia: SDG (Soli Deo Gloria Records)

Maj

James MacMillan: Stabat Mater
Wykonawcy: The Sixteen; Britten Sinfonia / Harry Christophers – dyrygent
Wytwórnia: Coro

Czerwiec

Johannes Brahms – Utwory fortepianowe op. 76, 117, 118
Wykonawcy: Arcadi Volodos – fortepian
Wytwórnia: Sony Classical

Lipiec

Claudio Monteverdi: „The Other Vespers”
Wykonawcy: I Fagiolini / Robert Hollingworth
Wytwórnia: Decca

Sierpień

Jonathan Dove: In Damascus & Other Works [Kwintet fortepianowy, Out of Work, In Damascus]
Wykonawcy: Mark Padmore – tenor Charles Owen – fortepian, Sacconi Quartet
Wytwórnia: Signum Classics

Wrzesień

Felix Mendelssohn-Bartholdy: Symfonie nr 1-5
Wykonawcy: Chamber Orchestra of Europe, RIAS Kammerchor / Yannick Nézet-Séguin – dyrygent
Wytwórnia: Deutsche Grammophon

Październik

Franz Schubert: Sonaty fortepianowe nr 20 i 21
Wykonawcy: Krystian Zimerman – fortepian
Wytwórnia: Deutsche Grammophon

Największe opery wszechczasów według BBC Music Magazine

Okładka pażdziernikowego numeru BBC Music Magazine

W ankiecie przeprowadzonej przez brytyjski magazyn muzyczny wśród 172 śpiewaków i śpiewaczek z całego świata (każdy oddawał głosy na trzy opery) bezapelacyjnie zwyciężyło „Wesele Figara” Mozarta. Opera ta zdobyła niemal dwa razy tyle głosów co druga w zestawieniu „Cyganeria” Pucciniego. W pierwszej piątce ankietowani śpiewacy umieścili także „Kawalera srebrnej róży” Richarda Straussa, „Wozzecka” Albana Berga i „Petera Grimesa” Benjamina Brittena. Wątpliwie, by ostatni utwór znalazł się tak wysoko w jakimkolwiek innym kraju poza Wielką Brytanią, zwłaszcza że wyprzedził drugie w czołówce arcydzieło Pucciniego („Tosca”).

Oprócz niezwykłego impetu i wspaniałego rozpisania na głosy „Wesele Figara” było też chwalone za trafne sportretowanie natury ludzkiej. „Ilekroć śpiewam tą operę,  zawsze kompletnie zaskakuje mnie to, jak mało ludzie zmienili się od czasów Mozarta, w sensie relacji i tych wszystkich gier, które prowadzą” – powiedziała sopranistka Renée Fleming.

Na siódmej pozycji w zestawieniu – co może być zaskoczeniem – znalazła się „Koronacja Poppei” Monteverdiego, na ósmej – „Don Giovanni” Mozarta, na dziewiątej – „Otello” Verdiego, a pierwszą dziesiątkę zamyka „Tristan i Izolda” Wagnera. Wyniki ankiety opublikowano w październikowym numerze BBC Music Magazine.

Jak zawsze przy takich zestawieniach, to, kto w nim się nie znalazł, jest równie interesujące jak to, kto zwyciężył. Warto choćby odnotować nieobecność w pierwszej dwudziestce takiego przeboju operowych scen jak „Carmen” Bizeta. W tym kontekście zaskakiwać może np. 14. miejsce opery „Jenufa” czeskiego kompozytora Janáčka.

Wśród głosujących były wielkie sławy, m.in. Kiri Te Kanawa, Renée Fleming, Angela Gheorghiu, Magdalena Kožená, Sonya Yoncheva, Roberto Alagna, Placido Domingo, Jose Carreras i Bryn Terfel. Znalazł się też jeden Polak – bas Wojciech Gierlach, „BBC Music Magazine” opublikował wszystkie trójki oper wybrane przez śpiewaków, wiemy więc, że głosował na „Turandota” Pucciniego, „Wilhelma Tella” Rossiniego i „Eugeniusza Oniegina” Czajkowskiego. Na marginesie dziwię się, że skoro w ankiecie wziął udział Alagna, redakcja nie dotarła z pytaniami do Aleksandry Kurzak, jego nie mniej sławnej żony.

Znany z ciętego języka krytyk Norman Lebrecht (Slipped Disc) skomentował, że ankietę zrealizowano na małej próbie, a tak czy inaczej profesjonalni śpiewacy „stoją zbyt blisko ognia, by osądzić jak wielki jest żar. Lista, na której Verdi i Wagner pojawiają się dopiero na 9. i 10. miejscu nie może być reprezentatywna”.

Jedez z komentatorów na blogu Lebrechta zauważył, że jest to nie tyle lista największych oper wszechczasów, ile tych, które ankietowane gwiazdy najchętniej śpiewają. Patrząc na wybory takie jak przykładowo „Katia Kabanowa” Janáčka wskazana przez Magdalenę Koženę, trudno się z tym nie zgodzić.